دست نوشته های پدر عمادالدین

من گنگ خواب دیده ام عالم تمام کر -من عاجزم زگفتن خلق از شنیدنش

جهاد اقتصادی از منظر اجتماعی
نویسنده : عباس فغانی ( معارف ) - ساعت ۱٢:٠۳ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢ تیر ۱۳٩٠

جهاد اقتصادی از منظر اجتماعی

همان‌طور که می‌دانیم رهبر معظم انقلاب، دهه چهارم  انقلاب را دهه «عدالت و پیشرفت» نامیدند و نام‌هایی هم که برای سال‌ها انتخاب می‌کنند در همین راستا قرار دارد. لذا باید به این نکته اشاره کنم که مهم‌ترین ابزار اجرایی هر حرکت ملی جدای از هویت فرهنگی و اعتقادات مردمی، بنیه اقتصادی است که آن جامعه باید از آن برخوردار باشد تا بتواند برنامه‌های پیشرفت و اهداف خود را محقق کند. به نظر می‌رسد که نامگذاری سال 90 به «جهاد اقتصادی» برای ایجاد این بنیه عمومی در جامعه است که در برخی سخنان ایشان ‌به‌عنوان ارتقای ثروت ملی به آن اشاره شده است
البته باید توجه داشت که طبق مطالبه ایشان، پیشرفت باید همگام با عدالت اجتماعی باشد؛ یعنی ما دچار یک سری حرکت‌های افراطی در جامعه نشویم تا یک رشد اقتصادی برای اقشار و طیف‌های خاصی در جامعه به‌وجود بیاید و گروه‌های دیگر جامعه در این حرکت دچار مشکل شوند. به همین دلیل ایشان با بهره گرفتن از موضوع عدالت، روندی را در جهاد اقتصادی مطرح کردند که نشأت ‌گرفته از الگوی ارائه‌شده توسط تعالیم اهل بیت(ع) و دستورات دینی است


واژه جهاد اقتصادی نوعی تقدس معنوی دارد که با انجام آن انسان به خدا نزدیک می شود و یکی از ویژگی های آن این است که چون نوعی عبادت و ریاضت معنوی محسوب می شود در واقع کل اجتماع را به خدا نزدیک می کند.

یکی از لوازم جهاد اقتصادی، جهاد اجتماعی است. جنبه اجتماعی جهاد اقتصادی تمام فکرها، اندیشه ها و توان های یک مملکت را به کار می اندازد و تمامی استعدادها و نیروهای موجود را بسیج می کند تا در زمانی مشخص و با استفاده از امکانات و منابع در دسترس به اهداف اساسی و آرمان های یک نظام و سیستم رسید و اقتصاد کشور را با یک خیزش و جهش در مسیر شکوفایی و رشد و توسعه قرار داد.

باید در نظر داشت که برای رسیدن به اهداف می بایست شرایط و زمینه های کار فراهم و در نظر گرفته شود. برای جهاد اقتصادی کشور دو پیش زمینه اساسی آن یعنی اصلاح الگوی مصرف، کار مضاعف و همت مضاعف در سال های اخیر فراهم گردیده است

الگوی مصرف یک سرزمین باید با دو جنبه اساسی یک کشور یعنی فرهنگ و اخلاق اجتماعی، منابع و توان اقتصادی آن کشور متناسب و همگون باشد و اگر بخش یا قسمتی از این الگو و روش مصرف کالاها و اجناس تقلید و اقتباس از دیگر ممالک باشد باید در طی زمان آن را اصلاح کرد. زیرا جنبه های تقلیدی آن با شرایط و امکانات مصرفی کشور سازگار نبوده و در بخش از نظام اقتصادی رخنه و نقصی ایجاد کرده و مانع رشد و پیشرفت کل سیستم می گردد.

برای موفقیت کامل و نیل به اهداف باید به جنبه های مشارکتی و حضور همه جانبه مردم و دولت در عرصه های مختلف توجه کرد.

مشارکت مسئله ای است که برای موفقیت در هر هدفی لازم است.

برای جهاد اقتصادی باید فرهنگ سازی کرد یعنی از طریق اطلاع رسانی و آگاهی بخشی فرهنگ جهاد و تلاش را در شاهرگ های اجتماع ترزیق کرده و فرهنگ و اخلاق جهد و کوشش را در مردم ایجاد کرد. اطلاع رسانی باید دقیق و توسط رسانه های عمومی (مطبوعات، روزنامه ها، صدا و سیما، تبلیغات عمومی) و بخش های آموزشی و مکتوبات عمومی صورت گیرد.

در این اطلاع رسانی چیستی و چگونگی کار، دلایل و اهداف جهاد، راهکارها و بالاخره موانع موجود برای جهاد معرفی، مشخص و برای مردم تفهیم گردد و به آن عمل شود. زمانی که ماهیت کار، مقصد نهایی و مشکلات موجود برای عموم مردم تفهیم گردد حس مشارکت عمومی و مسئولیت کاری در اجتماع بالا می رود و احساس مشترک مردم برای سرمایه گذاری و رفع موانع پیشرفت، افزایش می یابد. همزمان با مردم مسئولین بخش های اقتصادی، اداری و صنعتی به طور شبانه روزی کار کرده تا خواسته های مردم فراهم شود. از این طریق انگیزه، گرایش و تمایل به جهاد اقتصادی در مردم دو چندان می گردد.

زمانی که مردم می خواهند جهاد کنند و اقتصاد کشور را به رشد متعالی برسانند باید مقامات مسؤل هم در کنار مردم زمینه های لازم را فراهم کرده و همراه و همدوش ملت در مسیر جهاد قدم بردارند.

علاوه بر رفع موانع که توسط مدیران خلاق وجوان در کنار تجربیات موفق مدیران قدیم صورت می پذیرد، مدت زمان نیل به اهداف نیز، مهم می باشد. بهتر است برنامه ها و سیاست ها با توجه به کارکرد آنها در جامعه متناسب با مدت زمان لازم طراحی شود. برنامه های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مشخص شوند و در وضع قوانین جدید بهتر است ظرفیت ها و منابع برنامه ها در نظر گرفته شود.

دولت با بهبود فضای کسب و کار و شاخص های آن، اشتغال زایی برای جوانان و قشرهای تحصیلکرده، اصلاح مقررات دست و پا گیر و نظام مالیاتی، همکاری نظام های بانکی و... به مردم و بخش های اقتصادی در رفع موانع کمک می کند. بخصوص در ایجاد اشتغال باید به این نکته اساسی توجه کرد که نیروی آماده به کار و ماهر در رشته و زمینه های مربوط به تخصص و توانایی خود مثلاً متناسب با رشته دانشگاهی خود فعالیت نماید تا نتیجه مورد نظر در کوتاه مدت فراهم گردد و دولت و مسئولان باید در اشتغال زایی و مسئله استخدام به این امر نظارت داشته باشند. اشتغال زایی و ایجاد شغل باید برای تمامی اقشار و صنف ها صورت گیرد زیرا کاربرد علوم انسانی و اجتماعی و علوم فنی و تجربی در جهاد اقتصادی به طور همزمان و همگون لازم و ضروری است.

بدنه نظام اداری، نظام آموزش و پرورش، نظام بانکی و دانشگاهی همان مردم هستند و لازمه جهاد اقتصادی جهاد مردم است.

برای جهاد اقتصادی پس از آنکه شرایط و زمینه ها توسط دولت فراهم و مهیا گردید بهتر است مردم نقطه آغاز جهاد را از خانواده و محل کار و فعالیت خود آغاز کنند. تلاش و سعی تک تک اعضای خانواده، کوچک و بزرگ به رهبری و هدایت سرپرست خانوار در حل مسائل و مشکلات موجود لازم می باشد.

در بخش های کار و فعالیت اقتصادی جامعه بهتر است از تجربیات سال های قبل استفاده کرد. کاستی های سال قبل را جبران و برای حل مسائل کار و تلاش بیشتر نمود. بهتر است در هر ساعت به اندازه چند ساعت کار کنیم یعنی با توان و وقت بیشتر کار را کامل انجام دهیم. بدین ترتیب بهره وری و رشد بیشتر از محل کار شروع گشته و اجتماعات بزرگ تر و کل کشور را تحت الشعاع خود قرار داده و نیل به هدف اصلی جامعه را میسر می سازد.‏

عباس فغانی ( معارف )


comment نظرات ()